Królowa Elisenda, klasztor w Barcelonie i zaskakujące wyniki badań pochówków
1 czerwca 2026, 12:43Barceloński klasztor Santa Maria de Pedralbes świętuje w tym roku siedemsetlecie istnienia. Z tej okazji naukowcy postanowili zajrzeć do wnętrza ośmiu XIV-wiecznych grobowców. To, co tam odkryli wywróciło do góry nogami wiele z tego, co historycy sądzili, że wiedzą o tym miejscu.
Pokonali limit dyfrakcyjny. I to 38-krotnie
5 sierpnia 2021, 13:58Trójce naukowców z Francji i Niemiec udało się aż 38-krotnie zmniejszyć limit dyfrakcyjny. Osiągnęli to pozwalając falom dowolnie odbijać się i rozpraszać w zamkniętej przestrzeni. Dzięki temu udało się określić położenie niewielkiego sześcianu z dokładnością 1/76 długości fali promieniowania mikrofalowego wykorzystanego podczas eksperymentów.
Astronomowie zaobserwowali dwie niezwykle jasne łączące się galaktyki
14 listopada 2017, 14:26Obserwacje wykonane za pomocą Atacama Large Milimeter/submilimeter Array (ALMA) uwidoczniły nieobserwowane nigdy wcześniej łączenie się dwóch niezwykle jasnych i masywnych galaktyk gwiazdotwórczych z wczesnego wszechświata. Masywne i jasne galaktyki były wówczas niezwykłą rzadkością, w końcu mówimy o okresie, gdy niedawno galaktyki zaczęły się formować.
Antybiotyki działają hamująco na skórnego chłoniaka z limfocytów T
29 lipca 2019, 09:37Pacjenci ze skórnym chłoniakiem z limfocytów T (ang. cutaneous T-cell lymphoma, CTCL) często cierpią na gronkowcowe zakażenia skóry. Ostatnie badania pokazały, że agresywne leczenie antybiotykami nie tylko hamuje gronkowce, ale i komórki nowotworowe (ich liczebność znacząco spada).
Pierwszy przeszczep płuc od dawcy z wirusem HIV
24 czerwca 2026, 08:34W NYU Langone Health – nowojorskim akademickim systemie opieki zdrowotnej – dokonano pierwszego w historii przeszczepu płuc od nosiciela wirusa HIV do nosiciela wirusa HIV. To nadzieja dla osób zarażonych HIV, gdyż otwiera niedostępną dotychczas pulę dawców. Co prawda transplantacje takie są możliwe w ramach określonych protokołów badawczych, ale mimo to jest to zwiększenie szans dla osób potrzebujących przeszczepu, mówi doktor Sapna Mehta, dyrektor w NYU Langone Transplant Institute i współautorka protokołu, który został zatwierdzony przez FDA.
Naukowcy z PAN i PW dokonali przełomu na polu wykrywania związków chemicznych w mikroskali
17 sierpnia 2021, 12:01Wychodząc naprzeciw rosnącemu zapotrzebowaniu na prowadzenie w czasie rzeczywistym analiz w zaledwie kilku mikrolitrach roztworu, naukowcy z Instytutu Chemii Fizycznej PAN pod kierunkiem Martina Jӧnssona-Niedziółki we współpracy z badaczami z Politechniki Warszawskiej udowodnili, że detekcja w tak małej skali jest możliwa.
Wieloryby wracają do pewnej kanadyjskiej cieśniny na linienie
24 listopada 2017, 12:27Dzięki nagraniom z drona ustalono jedną z przyczyn corocznych letnich powrotów wali grenlandzkich (Balaena mysticetus) do cieśniny Cumberland w Kanadzie. Okazuje się, że walenie linieją i wykorzystują duże skały, by drapiąc się, zetrzeć z siebie płaty skóry.
Przeszczep bez leków immunosupresyjnych? Nadchodzi nowa era w transplantologii?
5 sierpnia 2019, 09:35Immunolodzy od dekad próbują tak wytrenować układ odpornościowy biorcy organu, by nie odrzucał on przeszczepu, dzięki czemu możliwe byłoby odstawienie leków immunosupresyjnych. Naukowcy z University of Minnesota wykazali, że jest to możliwe w przypadku naczelnych nieczłowiekowanych.
Temperatury w kambrze i ordowiku nie były tak wysokie, jak sądzimy?
10 lipca 2026, 10:07Od dekad badania geologiczne malują nam obraz kambryjskich i ordowickich oceanów jako piekła. Na niskich szerokościach temperatury wody miały przekraczać 40 stopni Celsjusza, sięgając 50 i więcej stopni. Takie wnioski płyną z analiz izotopów tlenu w skamieniałych muszlach i zębach konodontów. Trudno jednak pogodzić je z faktem, że właśnie wtedy życie w oceanach rozkwitało na niespotykaną skalę. Teraz zespół Dongyu Zhenga z Uniwersytetu Technologicznego w Chengdu, Paula J. Valdesa z Uniwersytetu w Bristolu i Benjamina J. W. Millsa z Uniwersytetu Leeds opublikował na łamach Nature Communications artykuł, w którym stwierdza, że przeszłość była znacznie chłodniejsza.
Ultraczuły kwantowy czujnik pola elektrycznego pomoże wykryć ciemną materię?
27 sierpnia 2021, 10:07W amerykańskim Narodowym Instytucie Standardów i Technologii (NIST) powstał kwantowy detektor, który wykrywa słabe pole elektryczne z czułością ponad 10-krotnie większą niż dotychczas stosowane czujniki. Urządzenie przyda się zarówno w obrazowaniu struktur biologicznych, jak i w fizyce, gdzie może posłużyć m.in. do wykrywania ciemnej materii.
